Mokradła należą do najcenniejszych, ale jednocześnie najbardziej zagrożonych ekosystemów. Przez wiele lat bagna, torfowiska, podmokłe łąki i starorzecza były traktowane jako tereny mało użyteczne, dlatego często je osuszano, przekształcano lub przeznaczano pod zabudowę. Do najważniejszych zagrożeń dla mokradeł należą osuszanie terenów, nadmierna melioracja, regulacja rzek, zasypywanie starorzeczy, presja urbanizacyjna oraz fragmentacja siedlisk. Takie działania prowadzą do obniżania poziomu wód gruntowych, zaniku roślinności mokradłowej, utraty miejsc życia wielu gatunków zwierząt oraz zmniejszenia naturalnej zdolności krajobrazu do zatrzymywania wody.

Ochrona mokradeł ma szczególne znaczenie w czasach zmian klimatu. Tereny podmokłe działają jak naturalna gąbka – magazynują wodę w okresach jej nadmiaru, a następnie stopniowo oddają ją do środowiska. Dzięki temu ograniczają skutki suszy, zmniejszają ryzyko gwałtownych wezbrań i powodzi, poprawiają lokalny mikroklimat oraz wspierają bioróżnorodność. Mokradła są również miejscem życia wielu ptaków, płazów, owadów, ssaków i roślin związanych ze środowiskiem wilgotnym.

Do najważniejszych działań służących ochronie i odtwarzaniu terenów podmokłych należą renaturyzacja rzek, odtwarzanie starorzeczy, ograniczanie nadmiernej melioracji, przywracanie naturalnego poziomu wód, ochrona dolin rzecznych oraz rozwijanie błękitno-zielonej infrastruktury. Ważne jest również pozostawianie przestrzeni dla naturalnych rozlewisk, ochrona łąk zalewowych i lasów łęgowych oraz prowadzenie edukacji ekologicznej pokazującej, że mokradła nie są nieużytkami, lecz niezwykle potrzebnymi ekosystemami.

Działania związane z adaptacją do zmian klimatu i zatrzymywaniem wody w krajobrazie wspiera również Samorząd Województwa Mazowieckiego. W ramach programu „Mazowsze dla klimatu” dofinansowywane są przedsięwzięcia związane m.in. z błękitno-zieloną infrastrukturą, nasadzeniami zieleni, zagospodarowaniem terenów zielonych i adaptacją do skutków zmian klimatu. W edycji 2025 samorząd województwa przyznał gminom i powiatom środki na 151 projektów o łącznej wartości blisko 15 mln zł.

W wcześniejszych edycjach programu wskazywano także na znaczenie mikroretencji, różnorodności biologicznej oraz retencjonowania wody deszczowej, czyli działań bezpośrednio związanych z lepszym gospodarowaniem wodą w przestrzeni publicznej.

Ważnym przykładem działań na rzecz mokradeł na Mazowszu jest także projekt dotyczący ochrony kampinoskich mokradeł, którego celem była dalsza renaturyzacja mokradeł Puszczy Kampinoskiej, poprawa stanu ochrony cennych gatunków, działania z zakresu retencji przyrodniczej, unaturalnianie koryt kanałów, budowa oczek wodnych oraz usuwanie gatunków inwazyjnych. Projekt obejmował również warsztaty poświęcone zwiększaniu retencji przyrodniczej jako sposobowi przeciwdziałania suszom i powodziom oraz wzmacniania różnorodności biologicznej.

Ochrona i odtwarzanie mokradeł to inwestycja w przyszłość Mazowsza. Dzięki takim działaniom możliwe jest zatrzymywanie wody w krajobrazie, ograniczanie skutków suszy i powodzi, zachowanie siedlisk wielu gatunków oraz budowanie większej odporności regionu na zmiany klimatu. Mokradła są naturalnym sprzymierzeńcem człowieka – warto je poznawać, chronić i przywracać tam, gdzie zostały zniszczone.