Mokradła Mazowsza
Konkurs ekologiczny dla uczniów szkół podstawowych
Fundacja Escuela realizuje projekt „Poznaj mokradła Mazowsza – konkurs ekologiczny dla uczniów szkół podstawowych oraz kampania informacyjna nt. odtwarzania terenów podmokłych Mazowsza”, którego celem jest zwiększenie wiedzy i świadomości ekologicznej dzieci, młodzieży oraz mieszkańców regionu w zakresie znaczenia, ochrony i odtwarzania terenów podmokłych. Projekt realizowany jest od 5 maja do 31 grudnia 2026 r. i skierowany jest przede wszystkim do uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych z terenu województwa mazowieckiego.
Współczesne wyzwania związane ze zmianami klimatu, suszą, gwałtownymi opadami oraz utratą bioróżnorodności pokazują, jak ważną rolę pełnią mokradła, doliny rzeczne, torfowiska, starorzecza i podmokłe łąki. Tereny te magazynują wodę, ograniczają skutki suszy i powodzi, poprawiają lokalny mikroklimat, oczyszczają środowisko oraz stanowią miejsce życia wielu gatunków roślin i zwierząt. Projekt ma pokazać uczniom, że ochrona mokradeł i zatrzymywanie wody w krajobrazie to działania ważne zarówno dla przyrody, jak i dla człowieka.
W ramach projektu uczestnicy poznają, czym są mokradła i jakie pełnią funkcje w przyrodzie, dlaczego tereny podmokłe są ważne dla retencji wody oraz w jaki sposób pomagają ograniczać skutki suszy i powodzi. Uczniowie dowiedzą się również, jakie znaczenie mają doliny rzeczne, starorzecza, torfowiska i podmokłe łąki dla ochrony bioróżnorodności, a także poznają przykłady mokradeł występujących na Mazowszu, w tym obszary doliny Wisły oraz tereny Kampinoskiego Parku Narodowego. Ważnym elementem projektu będzie także omówienie zagrożeń dla mokradeł, takich jak osuszanie terenów, regulacja rzek, presja urbanizacyjna i zmiany klimatu, oraz przedstawienie działań służących ochronie i odtwarzaniu terenów podmokłych, małej retencji, retencji krajobrazowej i błękitno-zielonej infrastruktury.
Projekt realizowany będzie w atrakcyjnej formule konkursu między klasami, wykorzystującej elementy grywalizacji, aktywności terenowej oraz nowoczesnych technologii. Dzięki temu uczniowie będą mogli nie tylko zdobywać wiedzę, ale również współpracować, rozwiązywać zadania i wykorzystywać poznane informacje w praktyce.
Pierwszym etapem projektu będzie praca z podręcznikiem konkursowym i materiałami multimedialnymi. Każdy uczestnik otrzyma specjalnie przygotowaną książeczkę zawierającą zadania, ćwiczenia oraz kody QR prowadzące do dodatkowych materiałów edukacyjnych dostępnych na stronie internetowej projektu. Materiały będą dotyczyć mokradeł Mazowsza, retencji wody, dolin rzecznych, ochrony bioróżnorodności oraz sposobów przeciwdziałania skutkom suszy i powodzi. Za wykonanie kolejnych zadań uczniowie będą otrzymywać specjalne naklejki, które staną się elementem motywacyjnym oraz częścią systemu punktacji klasowej. Wyniki uczniów będą sumowane w ramach klasy, co podkreśli zespołowy charakter konkursu oraz znaczenie współpracy, systematyczności i zaangażowania całej grupy.
Drugim etapem projektu będzie gra terenowa „Tropem mokradeł Mazowsza”, realizowana na terenie szkoły lub w jej najbliższej okolicy. Podczas gry uczniowie będą odwiedzać punkty kontrolne i wykonywać praktyczne zadania związane z tematyką mokradeł, dolin rzecznych oraz zatrzymywania wody w środowisku. Będą rozpoznawać typowe rośliny i zwierzęta terenów podmokłych, poznawać elementy krajobrazu doliny rzecznej, analizować znaczenie mokradeł dla retencji wody, rozwiązywać zadania dotyczące suszy, powodzi i ochrony zasobów wodnych oraz uczyć się zasad odpowiedzialnego korzystania z obszarów przyrodniczych. Gra terenowa pozwoli uczniom połączyć wiedzę teoretyczną z praktycznym działaniem, a jednocześnie rozwinie współpracę, komunikację, uważną obserwację przyrody oraz odpowiedzialność za wspólne środowisko.
Projekt „Poznaj mokradła Mazowsza” powstał w odpowiedzi na potrzebę rozwijania praktycznej edukacji ekologicznej dotyczącej ochrony zasobów wodnych i terenów podmokłych. Uczniowie coraz częściej słyszą o zmianach klimatu, suszy, powodziach i potrzebie oszczędzania wody, jednak tematyka mokradeł bywa wciąż zbyt mało obecna w codziennej edukacji. Naszym celem jest pokazanie, że mokradła nie są nieużytkami, ale jednymi z najcenniejszych ekosystemów, które mają ogromne znaczenie dla przyrody, klimatu i jakości życia ludzi. Projekt ma pomóc uczniom zrozumieć, że troska o wodę, bioróżnorodność i krajobraz zaczyna się od wiedzy, a następnie od konkretnych postaw i decyzji podejmowanych w najbliższym otoczeniu.
Zadanie publiczne współfinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego
Projekt realizuje Fundacja Escuela